BES'te uzun vadeli getiriyi belirleyen en önemli karar katkı payı tutarı değil, birikiminizin hangi fonlarda değerlendiğidir. Fon dağılımını yılda 12 kez ücretsiz değiştirebilirsiniz.
Sisteme girmek yeterli değil
Bireysel emeklilik sözleşmesi açan katılımcıların önemli bir bölümü, sözleşme açılışında seçilen varsayılan fon dağılımını yıllarca hiç değiştirmiyor. Oysa BES'te 20-30 yıllık bir vade söz konusu; bu vadede fon tercihinin birikim üzerindeki etkisi, katkı payı tutarının etkisiyle yarışacak boyuttadır.
Vadeye göre risk almak
Genel kabul gören yaklaşım, emekliliğe kalan süre uzadıkça dalgalanmayı tolere edebilen fonların ağırlığını artırmak, emekliliğe yaklaştıkça korumacı fonlara geçmektir:
- Emekliliğe 20 yıldan fazla varsa: Hisse senedi ağırlıklı ve değişken fonların payı yüksek tutulabilir. Kısa vadeli düşüşler, kalan sürede telafi edilme imkânına sahiptir.
- 10-20 yıl kaldıysa: Dengeli bir dağılım; hisse, borçlanma araçları ve kıymetli maden fonlarının birlikte kullanıldığı karma yapı.
- 10 yıldan az kaldıysa: Kamu borçlanma araçları, para piyasası ve katılım fonlarının ağırlığı kademeli olarak artırılır. Amaç, biriken tutarı emekliliğe yakın bir dönemde büyük bir dalgalanmaya maruz bırakmamaktır.
Değişiklik hakkınızı kullanın
Mevzuat, katılımcıya yılda 12 kez fon dağılımı değişikliği ve 6 kez plan değişikliği hakkı tanır. Bu haklar ücretsizdir ve kullanılmadığında birikmez. Yılda bir kez, tercihen yılbaşında dağılımınızı gözden geçirmenizi öneririz.
Devlet katkısını hak etme takvimi
Devlet katkısı, ödediğiniz katkı paylarının %30'u oranında hesabınıza eklenir; ancak tamamına ilk günden hak kazanılmaz:
- 3 yıl sonunda %15'i
- 6 yıl sonunda %35'i
- 10 yıl sonunda %60'ı
- 56 yaşını doldurup 10 yılı tamamladığınızda tamamı
Bu takvim, erken çıkışın neden maliyetli olduğunu net biçimde gösteriyor. Nakit ihtiyacı doğduğunda sözleşmeyi kapatmak yerine ödemelere ara vermek çoğu durumda daha akılcıdır: sözleşme yaşamaya, birikim fonlarda değerlenmeye ve sistemde kalış süreniz işlemeye devam eder.
Otomatik artış özelliğini açın
Katkı payını enflasyona karşı sabit tutmak, yıllar içinde reel olarak azalan bir birikim demektir. Poliçenizdeki yıllık otomatik artış seçeneğini aktif etmek, hiçbir işlem yapmadan tasarrufunuzun alım gücünü korumanın en pratik yoludur.